Język Polski - Romantyzm
INFORMACJE:Czas trwania epoki:Europa:lata90XVIIwieku-lat40XIXwieku.Polska:1822(wydanieBallad i romansówA.Mickiewicza) &1863(wybuch powstania styczniowego).Gatunki literackie romantyzmu: ballada,powieść poetycka,poemat dygrysyjny,dramat,powieść historyczna, sonet,oda,hymn,elegia.POJĘCIA:Subiektywizm-kierowanie się w działaniu oraz w ocenie faktów i zjawisk wyłącznie własnym sposobem widzenia; stronniczość.Indywidualizm - doktryna filozoficzna, zgodnie z którą istotne znaczenie przyznawano tylko jednostkom. Indywidualizm wiąże się z przekonaniem o szczególnej roli jednostki, która stoi ponad tłumem. Na gruncie tej postawy powstał specyficzny typ bohatera romantycznego.Bajronizm - prąd społeczno-kulturowy powstały w romantyzmie, także pojęcie opisujące pewną postawę wewnętrzną, model zachowania. Pojęcie to odnosi się głównie do literatury i związane jest ze stworzonym przez G. G. Byrona modelem
bohatera romantycznego.Bajronizm cechuje:bunt przeciwko przyjętym wzorcom kulturowo społecznym - bohater to buntownik, charakterystyczny w literaturze romantycznej;samotność, skłócenie z otoczeniem – wyalienowanie; indywidualizm, okazywany na wszelkich możliwych płaszczyznach;rozdarcie wewnętrzne, wieczne cierpienie.Werteryzm-termin, który określa osobowość bohatera literackiego i model zachowania związany z bohaterem „Cierpień...”. Oznacza nadmierną uczuciowość,skłonność do marzeń,egzaltacji,tendencję do poetyzacji rzeczywistości,bunt wobec obowiązujących zasad i norm& pesymistyczne poczucie bezsensu życia.Walenrodyzm-postawa bohatera,który poświęcając życie w obronie ojczyzny posługuje się podstępami.Termin od bohatera Konrada Wallenroda A.Mickiewicza.Prometeizm-postawa wyrażająca się buntem wobec natury,Boga przeprowadzonym w imię poświęcenia swojego życia dla szczęścia ludzkości.Tyrteizm-aktywna postawa, jaką powinien zajmować romantyczny poeta wobec współczesnych zdarzeń. Oznacza połączenie twórczości i czynu,myśli i działania.Mesjanizm-wybitnej jednostce lub narodowi przyznaje się misję zbawienia świata w drodze ofiary, cierpienia,śmierci.Wieszcz-koncepcja poety,który jest wykreowany na duchowego przywódcę narodu,przewidującego przyszłe dzieje Polski.Artysta natchniony,wznoszący się ponad ludzkość.Idealizm-dominujący w romantyzmie kierunek filozoficzny,uznający wyższość i pierwszeństwo ducha&myśli nad materią.Mistycyzm-wiara w wyższość poznania intuicyjnego nad rozumowym,przekonanie;kierunek religijno-filozoficzny zakładający możliwość bezpośredniej łączności z Bogiem.Irracjonalizm-pogląd filozoficzny głoszący, że rzeczywistość jest niedostępna poznaniu racjonalnemu, przypisujący najwyższą wartość pozarozumowym środkom poznawczym; odmiana idealizmu, także postawa umysłowa dopuszczająca przyjmowanie przekonań nie na mocy argumentów rozumowych, lecz na mocy tradycji, autorytetu, wiary, instynktu, intuicji, uczuć itp.Orientalizm-motyw / nurt w literaturze, przejawiający się poprzez liczne zapożyczenia (nazw własnych, imion, miejsc itp) z kultury wschodu (kultury orientalnej). Wiąże się to z dużym zainteresowaniem twórców romantycznych światem muzułmańskim, ze względu na inność tejże kultury.