Jarosław Iwaszkiewicz: „Szczęście” -
Jarosław Iwaszkiewicz:
„Szczęście” - skrajny estetyzm. Stosuje hasło „wyższość sztuki nad życiem”, artysta jako dawca szczęścia stoi wyżej od zwykłych ludzi. Szczęściem jest już samo tworzenie sztuki. Bycie poetą pozwala zrozumieć świat.
„Erotyk” - gotyk- miłość duchowa, barok-miłość cielesna. Poeta przeżywa miłość, wręcz ją kreuje, szuka pięknych porównań dla wyobrażonych doznań erotycznych. Poprzez swój estetyzm wiersze miłosne u Iwaszkiewicza są pozbawione uczuciowej głębi.
Konstanty Ildefons Gałczyński: „Serwus, madonna” - tematem wiersza jest sztuka i artysta, czyniąc podmiotem lirycznym poetę, przedstawił swoją koncepcję artysty. Poeta w wierszu stwierdza, ze nie dba o sławę, pisanie ksiąg i sławę pozostawia innym, rezygnuje z tego, co było ważne dla artystów od czasów Horacego (celem twórczości jest „Stawienie sobie pomnika trwalszego niż ze spiżu”). Przedstawia wizerunek artysty-cygana, wiersz adresowany jest do madonny, którą poeta określa jako matkę, kochankę i muzę, poeta zwraca się do niej „Serwus, madonna” - zderzając słowo: madonna, z potocznym: serwus. Może to wskazywać na brak szacunku, ale jest wyrazem silnego i bezpośredniego związku artysty z jego muzą oraz charakteryzuje samego artystę, który łączy w sobie sprzeczności: codzienną zwykłość i świętość sztuki
„Kryzys w branży szarlatanów” - poeta sięga do częstych motywów swojej poezji: kultury jarmarcznej, podmiejskiego folkloru, piosenki ulicznej, przedstawia szarlatana sprzedającego na pustym targu woskowe lalki, bezskutecznie usiłuje namówić przechodniów do kupienia od niego czegokolwiek. Uważany jest za oszusta, ponieważ sprzedawane przez niego rzeczy są dziwne „lalki od miłości, maści od samotności i Polikarpa kość” - są to rzeczy fantastyczne, nierealne, które z jednej strony przypominają jarmarczną tandetę a z drugiej zaś jakąś dziwaczną własną twórczość. Na tej podstawie szarlatana można uznać za jeden z wizerunków artysty. Liryzm osiąga Gałczyński przez połączenie melancholii z humorem, zwykłości i banalności z fantastyką i modlitewnym tonem na końcu wiersza. „Prośba o wyspy szczęśliwe” - są one pełne spokoju, harmonii, ucieczką przed rzeczywistością, kontaktem z naturą, oazą szczęścia, lekarstwem na zło. "O naszym gospodarstwie" - poprzez elementy baśniowości pozwala ową codzienność traktować jako niezwykłą, uzależnioną jedynie od marzeń, które dozwolone są każdemu. Piękne jest przeżywanie choćby związku małżeńskiego, jeśli panuje między ludźmi zgoda i zrozumienie.
Julian Przyboś: „Z Tatr” - metaforyczny obraz świata (ruch skał, huk wody). Tragedia zmarłej taterniczki obok krajobrazu Tatrzańskiego. „Gmachy” – wiersz podejmuje tematykę miasta, pracy, nowego ideału piękna. Jest realizacją tego programu poetyckiego „Poeta, wykrzyknik ulicy!”. Mamy w tym określeniu zagęszczenie znaczeń: poeta zabiera głos w imieniu tłumu, masy zamieszkującej miasto, rojącej się na ulicy. Ale także poeta jest piewcą ulicy, nowoczesnego miasta. Ukazuje nowe piękno, niedostrzeżone dotąd, piękno obecne w budynkach miasta – tytułowych gmachach. Wiersz jest wyrazem zachwytu nad ogromem, potęgą i doskonałością nowoczesnego budownictwa. Budynki są przedstawione jak żywioł, nad którym zapanował człowiek, a zarazem jako elementy pracy, wzrostu, powstawania. Każdą cegłę, zanim stała się elementem gmachu, dzierżyły kiedyś ludzkie dłonie. To człowiek jest twórcą potężnego zjawiska. „Lipiec” – tematem wiersza są wakacje, nastroje z nimi związane, krajobrazy łączące się z wakacyjnym odpoczynkiem. Pierwsza część prezentuje koniec roku szkolnego, czyli radość i entuzjazm ogarniający uczniów. Dalsza część wiersza opisuje już podróż na wypoczynek. Pokazany został wakacyjny, słoneczny pejzaż wiejski z pagórkami, potoczkiem i strumieniem. Podróż liryczny podróżuje wozem i stąd cały pejzaż kołysze się, wzgórza wynurzają się zza innych pagórków, po czym znikają wraz z miarowym ruchem wozu. Spokój, urok i dostojeństwo krajobrazu budzi w sercu podmiotu lirycznego pragnienie opowiedzenia o wszystkim, co czyje i widzi. Podmiot liryczny chciałby znaleźć słowa dla oddania piękna świata i natury.